ΙΕΡΟ ΜΕΓΑΛΩΝ ΘΕΩΝ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ

Ιερό των Μεγάλων Θεών ΙΕΡΟ ΜΕΓΑΛΩΝ ΘΕΩΝ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ

Ο μεγαλύτερος επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος της Σαμοθράκης βρίσκεται στην Παλιάπολη 6,5 χιλ. από την Καμαριώτισσα, και καταλαμβάνει έκταση 50 περίπου στρεμμάτων.


 Το Ιερό των Μεγάλων Θεών ή Σαμοθρακών Θεών ή Καβείρων, ως ιερός χώρος λειτουργούσε από πολύ παλιά. Συνδέεται με τους προελληνικούς, θρακικής καταγωγής κατοίκους της Σαμοθράκης και αποτελούσε κατά την αρχαιότητα το σημαντικότερο θρησκευτικό κέντρο του νησιού

Ήταν ένα ιερό "διεθνούς" εμβέλειεας, όπως εκείνα της Ολυμπίας και των Δελφών.
Στο ιερό των Μεγάλων Θεών, λατρεύονταν η Μεγάλη Μητέρα, η γυναικεία θεότητα της φύσης, (αντίστοιχη με τη φρυγική Κυβέλη) που στο τοπικό ιδίωμα ονομαζόταν «Αξίερος» και ταυτιζόταν με τη Δήμητρα. Παριστάνονταν καθιστή, ανάμεσα σε λιοντάρια, να κρατά σκήπτρο και φιάλη.

Πάρεδρος της Μεγάλης Θεάς και σύζυγός της, ήταν ένας θεός της γονιμότητας, που οι ντόπιοι αποκαλούσαν Καδμίλο ή Κασμίλο Σύμβολά του ήταν ο κριός και το κηρύκειο, και γιαυτό  ταυτίστηκε με τον Ερμή. Ακόλουθοι του ιερού ζεύγους ήταν δυο νεαροί ιθυφαλλικοί "δαίμονες" που ονομάζονταν Κάβειροι, τους οποίους οι Έλληνες ταύτιζαν με τους Διόσκουρους.

Ιδρυτές των Καβείριων Μυστηρίων θεωρούνταν οι Κάβειροι που μπορούν να ταυτιστούν με τους αδελφούς Δάρδανο και Ιασίωνα/ Ηετίωνα. Σ' αυτές τις τέσσερεις προελληνικές θεότητες προστέθηκε, πιθανόν από τους Έλληνες το χθόνιο θεϊκό ζευγάρι του Αξιόκερσου και της Αξιόκερσας που ταυτίζεται με τους άρχοντες του Κάτω Κόσμου Άδη και Περσεφόνη.

Οι πρωιμότερες ενδείξεις λατρείας στο Ιερό των Μεγάλων Θεών ανάγονται στον 7ο αι. π. Χ., ενώ τα οικοδομικά λείψανα χρονολογούνται από τις αρχές του 4ου αι. π.Χ. μέχρι τον 1ο αι. μ.Χ.

   
        Ερχόμενος από το μονοπάτι του Μουσείου, ο επισκέπτης μπορεί να δει:       
  •  το Ανάκτορο με την «Ιερή Οικία» (1 ος αι. μ.Χ.) όπου έχει υποστηριχθεί ότι πιθανόν γίνονταν οι τελετές του πρώτου βαθμού των μυστηρίων, της «μύησης».       
  •  το Αρσινόειον, ένα εντυπωσιακό κυκλικό διώροφο κτίριο, ανάθημα της Πτολεμαίας βασίλισσας Αρσινόης,, σε τύπο Θόλου (288 - 281 π. Χ.), που χρησιμοποιούνταν για τις επίσημες συγκεντρώσεις των πιστών.       
  •  τον Ιερό Βράχο, έναν πορφυρίτη λίθο, όπου προσφέρονταν θυσίες στους θεούς.       
  •  το άντρο της Εκάτης Ζηρυνθίας.       
  • το Τέμενος ή κτίριο με τις Χορεύτριες στο κέντρο του Ιερού, ένα μεγάλο μαρμάρινο κτίσμα με κομψό ιωνικό πρόπυλο αφιερωμένο από τον Μακεδόνα βασιλιά Φίλιππο Β' (340 π.Χ.) όπου γινόταν η μύηση.       
  • το Ιερόν, το οποίο ήταν ναός δωρικού ρυθμού με αψιδωτό άδυτο. Δίπλα του βρίσκονται η Αίθουσα των Αναθημάτων, η αυλή του Μεγάλου Βωμού και το Θέατρο.       
  • Στο δυτικό λόφο ξεχωρίζουν μεγάλη Στοά (α' μισό 3 ου αι. π. Χ.), για τη στέγαση των πολυάριθμων επισκεπτών, και η Κρήνη, όπου ήταν στημένο το άγαλμα της Νίκης πάνω σε ακρόπρωρο πλοίου (αρχές 2ου αι. π. Χ., σήμερα στο Λούβρο).
  • Διασχίζοντας την ανατολική ρεματιά, φθάνει κανείς στο Πρόπυλο του Πτολεμαίου Β' (285 - 280 π. Χ.), ένα αμφιπρόστυλο κτίσμα με ιωνικούς και κορινθιακούς κίονες.       
  • Ακριβώς απέναντι, στον ανατολικό λόφο, υπάρχει κυκλικός χώρος με διάμετρο 9 μ. που χρονολογείται στις αρχές 4 ου αι. π. Χ., με βαθμίδες όπου οι θεατές στέκονταν και παρακολουθούσαν την τέλεση ιερών δρωμένων. Στο χώρο αυτό πιθανόν να τελούνταν και η προκαταρτική μύηση.       
  • Δίπλα ακριβώς υπάρχει ένα μαρμάρινο κτίριο δωρικού ρυθμού, ανάθημα του Φιλίππου Γ' Αρριδαίου και του Αλεξάνδρου Δ' (323 - 316 π. Χ.).
(Φωτο αρχείου)
Ιερό των Μεγάλων Θεών

Ιερό των Μεγάλων Θεών

Ιερό των Μεγάλων Θεών

Ιερό των Μεγάλων Θεών

Ιερό των Μεγάλων Θεών

Ιερό των Μεγάλων Θεών